Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Phân Tích Bài Thơ Tự Tình Của Tác Giả Hồ Xuân Hương

Phân Tích Bài Thơ Tự Tình Của Tác Giả Hồ Xuân Hương

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Tự Tình Của Tác Giả Hồ Xuân Hương

BÀI LÀM

Tình duyên là thứ tình cảm tự nhiên mang lại cho con người ta nhiều hạnh phúc nhưng cũng không ít khổ đau. Hồ Xuân Hương – một nữ thi sĩ tài ba của dân tộc đã để lại cho đời những áng thơ rất giàu tình cảm ẩn chứa bao nỗi niềm tương tư của người con gái đang yêu. Ở đó, có những niềm khát khao hạnh phúc nhưng cũng đầy đau khổ và tủi hờn khi tình yêu không trọn vẹn. Bài thơ “Tự tình” là một trong những tác phẩm thể hiện rõ nét nhất về tình duyên trắc trở và niềm khát vọng sống, khát vọng tình yêu của Hồ Xuân Hương.

>> Xem thêm: Tâm Sự Của Hồ Xuân Hương Trong Bài Tự Tình

“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ cái hồng nhan với nước non

Chén rượu hương đưa say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn

Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn.

Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con”.

Xuyên xuốt bài thơ là mạch cảm xúc buồn đau, phẫn uất nhưng vẫn đầy hi vọng của nhà thơ. Nếu như các thi sĩ khác lấy ánh trăng, lấy trời đêm để nói về một tình yêu đẹp, một tình yêu trọn vẹn thì ở đây, Xuân Hương lại mượn ánh trăng để dãi bày sự trống vắng, bẽ bàng cho duyên phận của mình. Tâm trạng đã buồn, lại ở trong đêm khuya vắng lặng càng khiến cho tâm hồn người ta dễ dàng xao xuyến. Nhất là đối với người con gái đang lỡ dở trong tình yêu, bóng đêm lại càng trở nên u ám và đáng sợ. Đến nỗi Hồ Xuân Hương phải thốt lên rằng:

phan tich bai tho tu tinh

“Trơ cái hồng nhan với nước non”.

Có lẽ Xuân Hương hiểu hơn ai hết cái thân phận “hồng nhan bạc mệnh” của mình nên bà đã cố tình dùng từ “trơ” để nói lên bi kịch phũ phàng của cuộc đời. “Trơ” – một sự thật đến trần trụi, một nỗi đau thầm kín không thể nào tả hết. Mượn rượu để giải sầu nhưng:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh”

Vì:

“Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”

Là chén rượu hay chén tình mà sao nhạt nhẽo quá, không đủ để làm lòng người ta say. Nhìn lên ánh trăng, rồi nhìn lại mình, Xuân Hương vô tình nhận thấy cả hai có một sự đồng nhất, đồng cảm đến lạ lùng. Vầng trăng kia vì đâu mà “khuyết chưa tròn”? Cũng như tình duyên của trái tim người thi sĩ đang đơn đau, rỉ máu vì đâu mà không được trọn vẹn? Trăng và người, cả hai cùng chung một bi kịch đau thương. Nhưng trăng là của trời, của tự nhiên, dù trăng tròn hay trăng khuyết cũng đâu có ảnh hưởng gì? Chỉ có nỗi lòng của con người mới là sự đau khổ, dằn vặt, bi thương. Trong cái bóng đêm mờ nhạt ấy, Xuân Hương nhìn rõ được vầng trăng khuyết nhưng ai có thể là người nhìn thấu được những nỗi niềm những tâm tư đang thổn thức trong lòng nhà thơ? Hay lại chỉ có một mình “trơ cái hồng nhan” bẽ bàng và chua xót.

Loading...

Đau thương nhưng không tuyệt vọng, người con gái dẫu đang đau khổ nhưng trong lòng vẫn đầy khát khao hạnh phúc.

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn”

Ngay cả đám rêu yếu mềm dưới đất còn có thể “xiên ngang mặt đất”, những hòn đá có thể “đâm toạc chân mây” thì cớ gì mà nữ thi sĩ không vượt lên được những bất hạnh khổ đau của cuộc đời mình. Hơn nữa, đám rêu và đá kia chỉ là vật vô tri vô giác mà còn có sức sống mãnh liệt đến thế, là con người càng phải mạnh mẽ hơn, bản lĩnh hơn.

Nhưng tiếc rằng, niềm hi vọng vừa lóe lên thì Xuân Hương lại một lần nữa gặp phải bi kịch đau thương:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con”

Mùa xuân của đời người có bao giờ trở lại lần hai đâu? Dù cho mùa xuân của tự nhiên có tuần hoàn, có tươi đẹp đến mấy thì giờ đây nó vẫn làm cho lòng Xuân Hương buồn tủi. Vì cứ mỗi một mùa xuân đến là tuổi xuân của Xuân Hương lại bị lùi xa. Vậy nên, xuân đến làm chi rồi xuân lại đi? Xuân đến làm gì cho đời người già thêm? Hai từ “lại lại” khi nói về mùa xuân đã thể hiện rõ sự ngao ngán của nhà thơ và càng khắc họa rõ nét hơn về nỗi niềm xót xa đang dàn trải dưới ánh trăng của người con gái tuổi đã “bóng xế” mà vẫn “khuyết chưa tròn”. Xuân Diệu cũng đã từng viết:

”Xuân đang tới, nghĩa là xuân đang qua, 
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già, 
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.

(Vội vàng – Xuân Diệu)

Xuân Diệu cũng nhận thức được sự phá hủy ghê gớm của thời gian nhưng ông không tuyệt vọng mà vội vàng sống, vội vàng yêu cho khỏi phí tuổi xuân. Nhưng đó là vì Xuân Diệu không gặp phải bi kịch như Xuân Hương lúc này. Nữ thi sĩ khát khao yêu nhưng tình yêu lại dang dở. Có một mảnh tình mong manh thôi nhưng cứ mỗi lần “xuân đi xuân lại lại” là mảnh tình ấy lại bị “san sẻ tí con con”. Tình yêu đã không trọn vẹn, giờ lại nhạt phai dần, trong khi tuổi xuân cứ dần trôi.

Bài thơ với tám câu ngắn gọn, xúc tính nhưng đã thể hiện một cách trọn vẹn tâm trạng, thái độ của Hồ Xuân Hương: vừa đau buồn, vừa phẫn uất trước duyên phận, gắng gượng vươn lên nhưng vẫn rơi vào bi kịch. Đồng thời thể hiện khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc và tài năng độc đáo của “Bà Chúa Thơ Nôm” trong nghệ thuật sử dụng từ ngữ và xây dựng hình tượng.

>> Xem thêm: Soạn bài thơ Tự tình của Hồ Xuân Hương

>> Xem thêm: Phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ Tự Tình

Phân Tích Bài Thơ Tự Tình Của Tác Giả Hồ Xuân Hương
3 (60%) 1 vote
Spread the love
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *