Home / SOẠN BÀI / Soạn Bài Câu Cá Mùa Thu (Thu Điếu) Của Nguyễn Khuyến

Soạn Bài Câu Cá Mùa Thu (Thu Điếu) Của Nguyễn Khuyến

Đề bài: Soạn Bài Câu Cá Mùa Thu (Thu Điếu) Của Nguyễn Khuyến

BÀI LÀM

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

>> Xem thêm: Phân tích bài thơ Thu Điếu lớp 11

Những nét chính về tác giả

  • Nguyễn Khuyến (1835 – 1909) hiệu là Quế Sơn, quê ở Nam Định.
  • Năm 1864, ông đỗ đầu kì thi Hương
  • Năm 1971, ông đỗ đầu cả thi Hội và thi Đình.
  • Phần lớn cuộc đời ông là dạy học và sống thanh bạch ở quê nhà.
  • Nguyễn Khuyến là người có tài năng, cốt cách thanh cao, có tấm lòng yêu nước thương dân, từng bày tỏ thái độ kiên quyết không hợp tác với chính quyền thực dân Pháp.
  • Những tác phẩm chính: Hiện còn trên 800 bài gồm thơ, vă, câu đối nhưng chủ yếu là thơ.
  • Thơ Nguyễn Khuyến nói lên tình yêu quê hương đất nước, gia đình, bạn bè, phản ánh cuộc sống của những con người khổ cực, thuần hậu, chất phác; châm biếm, đả kích thực dân xâm lươncj, tầng lớp thống trị, đồng thời bộ lộ tấm lòng yêu ái với dân, với nước.
  • Đóng góp nổi bật của Nguyễn Khuyến cho nền văn học dân tộc là ở mảng thơ Nôm, thơ viết về làng quê, thơ trào phúng.

Những nét chính về tác phẩm

  • Câu cá mùa thu nằm trong chùm ba bài thơ của Nguyễn Khuyến: Thu điếu, thu ẩm, thu vịnh.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Câu 1.

Những đặc sắc trong điểm nhìn cảnh thu của tác giả:

  • Ao thu lạnh lẽo nước trong veo”: Trong cảnh có tình, trong tình có cảnh. Nhà thơ nhìn cảnh vật thông qua cảm giác “lạnh lẽo” của mùa thu.
  • Chiếc thuyền câu bé tẻo teo”: Do đứng từ xa trông ngắm nên chiếc thuyền trở nên nhỏ bé.
  • Từ mặt ao, nhà thơ lại bao quát cảnh vật xung quanh: sóng biếc, chiếc lá vàng trong gió rồi ngước mắt lên trời nhìn mây xanh.
  • Từ trên cao, Nguyễn Khuyến lại nhìn về những thứ gần mình: ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Như vậy, Nguyễn Khuyến đã tùy hứng nhìn ngắm cảnh vật xung quanh theo cảm xúc của chính mình. Từ gần ra xa, từ thấp lên cao rồi lại quay trở về nhìn ngắm những thứ gần gũi với mình.

soan bai cau ca mua thu

Câu 2.

Những từ ngữ, hình ảnh gợi lên nét riêng của cảnh sắc mùa thu:

Loading...
  • Ao thu lạnh lẽo, nước trong veo
  • Lá vàng rơi
  • Gió khẽ
  • Tầng mây lơ lửng
  • Trời xanh ngắt

Cảnh sắc mùa thu được Nguyễn Khuyến miêu tả rất chi tiết, rất nhẹ nhàng và thanh thoát. Phải là người có tình yêu thiên nhiên rất sâu sắc mới có thể diễn tả được hết cảnh sắc của mùa thu thú vị đến vậy. Tuy nhiên, trong đó vẫn ẩn chứa những nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của nhà thơ.

Đây là cảnh thu ở miền quê Bắc Bộ. Vì chỉ có ở bắc bộ mới có dạng thời tiết nhẹ nhàng, se se lạnh như thế này.

Câu 3.

Không gian trong bài “Câu cá mùa thu”:

  • Chuyển động: Sự chuyển động rất nhẹ nhàng, tĩnh lặng: “làn nước trong veo” chứng tỏ sóng rất ít hoặc không có nên mới “trong veo”. “Sóng biếc theo làn hơi gợi tí”. “Gió khẽ đưa”, Ngõ trúc “khách vắng teo”.
  • Màu sắc: màu chủ đạo là những màu nhạt: màu vàng của lá vàng, màu xanh của mây trời, xanh của rặng trúc, và xanh của lớp bèo.
  • Hình ảnh: Hình ảnh cũng gợi sự thầm lặng, vắng vẻ, nhẹ nhàng: ao thu lạnh lẽo, chiếc thuyền câu bé tẻo teo, lá vàng, tầng mây lơ lửng, trời xanh ngắt, ngõ trúc quanh co. Tất cả đều là những hình ảnh gợi lên một không gian vừa nhỏ bé, vừa yên tĩnh, và phảng phất buồn.
  • Âm thanh cũng rất vắng lặng, yên ắng. Đặc biệt qua câu thơ “Cá đâu đớp động đến chân bèo” – gợi lên một sự chuyển động, một âm thanh rất nhẹ nhàng, rất “hiếm”.

Ý nghĩa của không gian:

Tất cả những chuyển động, những hình ảnh, âm thanh, màu sắc trong bài đã gợi lên tâm trạng buồn man mác và những nỗi niềm đang băn khoăn trăn trở trong lòng nhà thơ. Đặc biệt câu thơ cuối “cá đâu đớp động dưới chân bèo” là sự thể hiện rõ nhất tâm trạng phảng phất buồn và đầy suy tư của Nguyễn Khuyến.

Câu 4.

Sự đặc biệt trong cách gieo vần của Nguyễn Khuyến:

Tác giả đã gieo vần “eo”: nước trong veo, bé tẻo teo, khẽ đưa vèo, khách vắng teo, dưới chân bèo. Câu thơ đầu kết thúc bằng vần “eo” và câu cuối cũng vậy. Đây là một trong những vần rất khó gieo và cũng rất ít nhà thơ gieo. Vậy mà Nguyễn Khuyến đã sử dụng nó một cách rất tự nhiên mà không hề giò bó.

Ý nghĩa của cách gieo vần:

Cách gieo vần đặc biệt của nhà thơ gợi cho ta thấy cảnh thu ở đây rất “eo” hẹp và nhỏ bé. Nhưng cũng rất gần gũi và thân thương với những hình ảnh “bé tẻo teo” của làng quê bắc bộ.

Đồng thời, qua đó ta cũng thấy tình thu có sự đượm buồn, có nỗi suy tư không nói được thành lời, nó ẩn chứa trong từng cảnh vật, từng vần chữ mà nhà thơ đã gieo.

Câu 5.

Qua bài “Câu cá mùa thu”, ta cảm nhận được rất rõ tình yêu thiên nhiên, yêu đất nước của nhà thơ. Đồng thời cách miêu tả mùa thu trong sự tĩnh lặng, nhẹ nhàng còn cho thấy tâm hồn trong sáng và thanh tịnh của Nguyễn Khuyến. Nhưng ông cũng không khỏi băn khoăn về nỗi lo vận mệnh của đất nước.

>> Xem thêm: Cảm Nhận Bài Thơ Câu Cá Mùa Thu

Spread the love
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *