Home / SOẠN BÀI / Soạn bài Chữ người tử tù của Huấn Cao

Soạn bài Chữ người tử tù của Huấn Cao

Đề bài: Soạn bài chữ người tử tù của Huấn Cao

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

 Những nét chính về tác giả

  • Nguyễn Tuân (1910 – 1987) sinh ra trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn. Quê ở Thanh Xuân, Hà Nội.
  • Nguyễn Tuân đến với cách mạng, tự nguyện dùng ngòi bít phục vụ hai cuộc kháng chiến của dân tộc.
  • Từ năm 1948 đến năm 1958, ông là tổng thư kí Hội Văn nghệ Việt Nam.
  • Nguyễn Tuân là một nhà văn lớn, một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp.
  • Năm 1996, Nguyễn Tuân được nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
  • Những tác phẩm chính: Một chuyến đi (1938), Vang bóng một thời (1940), Thiếu quê hương (1940), Chiếc lư đồng mắt cua (1941)…

Những nét chính về tác phẩm

Loading...
  • Truyện ngắn Chữ người tử tù ban đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng, in năm 1939 trên tạp chí Tao Đàn, sau đó được tuyển in trong tập truyện Vang bóng một thời đổi tên thành Chữ người tử tù.

Chữ người tử tù
Chữ người tử tù

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Câu 1.

Tình huống truyện độc đáo của tác phẩm Chữ người tử tù:

  • Huấn Cao là người có phẩm chất tốt, có tài viết chữ rất nhanh và và rất đẹp. Ông bị bắt vì tội phản nghịch, bị xử tử hình. Cai ngục cũng là một người tốt, có tấm lòng trong sáng nhưng lại làm việc trong nơi ngục tù tối tăm, dơ bẩn, tiếp tay cho bọn quan lại bất nhân, bất nghĩa.
  • Hoàn cảnh của tên cai ngục mang một nghịch cảnh éo le: Tâm hồn trong sáng nhưng nơi làm việc lại tăm tối, đầy oan trái.
  • Nghịch cảnh thứ hai là cuộc gặp gỡ giữa hai con người yêu cái đẹp, yêu cái thiện giữa nơi ngục tù nhem nhuốc, dơ bẩn.

Ý nghĩa của việc xây dựng tình huống truyện độc đáo:

  • Tác giả xây dựng sự đối lập trong tình huống truyện để làm nổi bật tính cách của nhân vật: Cai ngục chân chính nhưng lại sống nhầm thời điểm, nhầm chỗ.
  • Còn Huấn Cao, khi cho chữ cai ngục cũng ở nơi ngục tù tăm tối. Dù vậy, những nét chữ của ông vẫn không hề bị ảnh hưởng, vẫn rất đẹp và thấm được tâm hồn ông.

Câu 2.

Vẻ đẹp độc đáo của hình tượng Huấn Cao:

  • Trước hết, Huấn Cao là người giàu lòng yêu nước, thương dân. Bởi vậy ông mới cầm đầu đôi ngũ lật đổ chính quyền thối nát để mang lại sự bình yên cho nhân dân.
  • Huấn Cao là người hiên ngang, kiên cường, bất khuất, ông không những không sợ chốn lao tù, không sợ đòn ròi mà vẫn luôn sống thẳng thắn, sống là chính mình trong mọi hoàn cảnh.
  • Ông viết chữ rất nhanh và đẹp. Nhiều người ước mơ có được chữ của ông treo trong nhà.
  • Huấn Cao tuy tính cách cứng rắn, sắt đá nhưng vẫn là người biết thấu hiểu, biết nhìn nhận sự việc. Ban đầu, ông khinh rẻ viên quản ngục, nhưng sau những biệt đãi và tấm lòng chân thật của quản ngục, Huấn Cao đã cảm động và chia sẻ những điều thầm kín trong lòng mình.
  • Huấn Cao là người luôn hướng thiện, biết nhìn nhận thời thế. Ông khuyên cai ngục hãy rời bỏ chốn này, sống một cuộc sống chân chính của chính bản thân mình.

Quan niệm của Nguyễn Tuân về cái đẹp qua nhân vật Huấn Cao:

  • Nguyễn Tuân quan niệm cái đẹp chân chính luôn luôn chiến thắng. Dù ở trong hoàn cảnh nào, cái đẹp vẫn luôn tồn tại vững chắc.
  • Cái đẹp luôn đi cùng cái thiện. Hai thứ không thể tách rời. Đẹp mà không thiện thì cũng không phải là đẹp, thiện mà không đẹp cũng chẳng có ý nghĩa gì.
  • Cái đẹp phải là sự hoàn hảo, trong sáng và chân chính. Khi đó, dù ở hoàn cảnh nào, cái đẹp cũng vẫn luôn tồn tại và tỏa sáng ra mọi người xung quanh.

Câu 3.

Phẩm chất của nhân vật quản ngục khiến Huấn Cao cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ”, và tác giả coi đó là “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn độn xô bồ”:

  • Quản ngục rất khiêm tốn. Biết trọng người tài. Tuy ông có thể hành hạ, đánh đập Huấn Cao cũng như những người khác trong nhóm nhưng ông không làm vậy. Ngược lại ông còn rất cung kính, lễ phép với Huấn Cao.
  • Ông là người “biệt nhỡn liên tài”.
  • Ông có thú chơi rất thanh cao và tao nhã: chơi chữ. Dù ông chỉ là một tên quản ngục, một việc làm không mấy cao sang nhưng tâm hồn ông không vì thế mà trở thành ô uế. Ngược lại, ông luôn gìn giữ lòng mình khiết tịnh.
  • Dù bị Huấn Cao chối từ lòng tốt nhưng quản ngục vẫn khiêm nhường, từ tốn và kiên trì để mong xin được chữ của ông Huấn.

Cảnh cho chữ
Cảnh cho chữ

Câu 4.

Đoạn văn tả cảnh Huấn Cao cho chữ viên quản ngục trong nhà lao:

  • Thời gian cho chữ: Ban đêm
  • Địa điểm: Trong nhà lao
  • Không gian: trong không khí khỏi tỏa như đám cháy nhà, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu rọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ. Khói tỏa cay mắt, làm ọ dụi mắt lia lịa.
  • Diễn biến cảnh cho chữ: Một người tù, cổ đeo gông, chân vướng xiềng, đang dậm tô nét chữ trên tấm lụa trắng tinh căng trên mảnh ván. Người tù viết xong một chữ, viên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ đặt trên phiến lụa óng. Và cái thầy thơ lại gầy gò, thì run run bưng chậu mực. Thay bút con, đề xong lạc khoản, ông Huấn Cao thở dài, buồn bã đỡ viên quản ngục đứng thẳng người dậy và đĩnh đạc khuyên ông không nên ở đây nữa, hãy đi tìm chốn ở khác hợp lý hơn.

Đây là một cảnh xưa nay chưa từng có.

Cho chữ là một việc làm rất thiêng liêng, hơn nữa, người thực hiện lại là người đức cao tài giỏi, chỉ tiếc ông bị bắt và nhà lao và kết án tử hình. Nơi cho chữ cũng là nơi ngục tù tăm tối. Lẽ ra, việc này phải được thực hiện ở một nơi thoáng đãng, nghiêm trang. Nhưng ngược lại, đây lại là nhà tù. Và người được cho chữ lại là một viên quản ngục. Vì ông có tấm lòng thanh cao, trong sạch nên mới được Huấn Cao đồng ý cho chữ.

Mặc dù cho chữ trong cảnh tù lao chật chội và dơ bẩn nhưng mọi thứ vẫn diễn ra rất xuôn xẻ. Kết quả nhận lại vẫn là những dòng chữ đẹp, vuông tròn và thấm đượm nhân cách cao quý của một người suốt đời hành động vì cái đẹp.

Dù ở trong hoàn cảnh nào, cái đẹp vẫn luôn tồn tại. Và bất kỳ ai cũng có thể chạm tay vào được cái đẹp nếu có tấm lòng lương thiện giống như viên quản ngục.

Câu 5.

Nhận xét về bút pháp xây dựng nhân vật:

  • Nhà văn đã lí tưởng hóa nhân vật của mình một cách rất nghệ thuật và lãng mạn: Huấn Cao viết chữ rất vuông, rất nhanh và đẹp. Nhiều người ước mơ có được chữ của ông về treo trong nhà. Còn quản ngục chẳng ngại biệt đãi Huấn Cao để mong có được chữ của ông đúng như khao khát bấy lâu nay.

Bút pháp miêu tả cảnh vật và nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ của Nguyễn Tuân:

  • Ngôn ngữ chân thực
  • Giàu hình ảnh, biểu cảm và cảm xúc.

Nguyễn Tuân đã xây dựng rất thành công hình tượng nhân vật Huấn Cao và viên quản ngục để làm nổi bật lên cái đẹp và cái thiện. Đó là cái một cái đẹp hoàn mĩ.

Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *