Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Nguyễn Công Trứ Lấy Mo Cau Đeo Vào Đuôi Bò Nói Che Miệng Thế Gian

Nguyễn Công Trứ Lấy Mo Cau Đeo Vào Đuôi Bò Nói Che Miệng Thế Gian

Đề bài: Phân tích hành động của Nguyễn Công Trứ: Nguyễn Công Trứ lấy mo cau đeo vào đuôi bò nói che miệng thế gian

BÀI LÀM

Nguyễn Công Trứ (1778-1859) là một người văn võ song toàn dưới triều nhà Nguyễn.Nhắc tới ông,người ta nhớ đến công lao khai khẩn đất hoang,lấn biển,lập nên hai xã Kim Sơn (Ninh Bình) và Tiền Hải (Thái Bình).Người ta cũng không quên một nhà thơ với những câu thơ đầy khẩu khí của một bậc chính nhân quân tử về chí nam nhi phụng sự đất nước,về cái tôi ngất ngưởng trong " Bài ca ngất ngưởng ".Bài thơ thuộc thể hát nói,được sáng tác sau năm 1848 khi ông cáo quan về hưu và sống cuộc đời tự do.Bài thơ nói chung và hành động "lấy mi cau đeo vào đít bò và nói đó là che miệng thế gian" nói riêng đã thể hiện rất rõ thái độ sống của Nguyễn Công Trứ ở giai đoạn cuối đời,sau những trải nghiệm đắng cay của cuộc sống quan trường.Qua hành động này,người đọc chúng ta có thể hình dung rất rõ chân dung một Nguyễn Công Trứ tự họa.

Nếu như nền văn học trước ông,người đọc thường thấy các tác giả nói về cái "ta","chúng ta",tức là nói về những cái chung chung.Nhưng khi đến với "Bài ca ngất ngưởng" của Nguyễn Công Trứ,người đọc bắt gặp một cái tôi rất "ngông",rất ngất ngưởng với chính bản thân,với đời.Để hiểu rõ hành động trên của ông,ta cần hiểu được nghĩa của từ "ngất ngưởng". Theo từ điển Tiếng Việt thì ngất ngưởng là từ chỉ chỗ cheo leo,dễ đổ,dễ rơi,bất ổn định.Nhưng đặt vào văn cảnh của bài thơ,"ngất ngưởng" lại được hiểu là một con người khác đời,một cách sống khác đời và bất chấp mọi người.Bao trùm lên hành động "lấy mo cau đeo vào đít bò và nói đó là che miệng thế gian" là hình tượng của một con người ngất ngưởng.Nhưng đó không phải là cái ngất ngưởng của một con người gàn dở,tự hợm mình và hợm đời,mà là cái ngất ngưởng của một con người đầy tự tin và bản lĩnh.Con người ấy ý thức rất rõ về tài năng và phẩm giá của chính mình.Cái ngất ngưởng ấy là một lối sống độc đáo,một vẻ đẹp ngang tàng,phóng túng của một tâm hồn lớn,một nhân cách lớn.

Nguyễn Công Trứ từng được nhà thơ Đào Tấn yêu quý đặt cho biệt danh là "Hoàng Độc Thi Nhân" (nhà thơ cưỡi bò vàng).Người đời vẫn truyền tụng giai thoại Nguyễn Công Trứ sau khi về hưu thường cưỡi con bò cái vàng,đeo nhạc ngựa,sau đít bò có đeo mo cau,ai hỏi thì cụ nói là để "che miệng thế gian".

"Đô môn giải tổ chi niên

Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng"

nguyen cong tru

Loading...

Đây là một kiểu về quê lạ lùng chưa từng có xưa nay.Hành động ấy là một sự thách thức đối với hệ thống quan lại bất tài,thối nát vì tham nhũng của triều Nguyễn lúc bấy giờ.Hồi xưa Mã Viện đi chinh chiến phương Nam,khi về chở đầy xe ý dĩ,bị người ta truyền tai nhau là xe vàng ngọc.Nguyễn Công Công Trứ không muốn bị thế gian đàm tiếu,không muốn bị bọn nịnh thần nhân dịp này xúc xiểm rằng ông mang nhiều vàng bạc về quê sau ba chục năm làm quan.Hành động ấy cũng đã khẳng định rằng Nguyễn Công Trứ không còn luyến tiếc gì hư vinh mà triều đình đem lại.Nay về hưu,ông cưỡi bò-con vật quen thuộc của thôn quê,như một lão nông chính hiệu.Ông cho mọi người biết rằng ông đã hết làm quan,đã được tự do.Hành động này đã làm nổi bật cái ngông trong con người ông.Ngồi trên lưng bò còn đem theo mo cau buộc chỗ đuôi bò và nói để che miệng thế gian,đúng là khác đời,khác người,mà chỉ có Nguyễn Công Trứ mới dám làm như vậy.Trong bối cảnh thực tế lúc bấy giờ,quan niệm sống của ông là một thách thức cũng như có ánh mắt nhìn lại của người đời.Tuy nhiên,nếu ta đi vào tìm hiểu sâu sẽ thấy được khát vọng mãnh liệt muốn khẳng định cái tôi của chính mình.Dường như ông muốn phản kháng lại cái xã hội bóp nghẹt sự sống của con người.Hành động này vừa khẳng định vừa thể hiện sự tự hào,lời tự bạch của ông,hay đó là một lời chế giễu đầy ẩn ý? Phải chăng khi đã thoát ra khỏi chốn quan trường,khi đã "tháo cũi sổ lồng",không còn chịu một sự ràng buộc nào nên ông càng trở nên ngất ngưởng. Người đời bảo ông khác người,có kẻ cho là ông đặt mình lên trên dư luận.Xét ra có thể còn xa hơn thế,có thể là một cách chơi ngông.Hơn nữa,hành động ấy xảy ra ngay sau khi ông từ quan.Vừa nêu rõ năm tháng thôi ấn vua ban thì lại cho ngay bò mình cưỡi đeo đạc ngựa,lại còn dùng mo cau che đít bò để cho nó cùng "ngất ngưởng" như mình.Ai suy diễn ra điều này chắc không khỏi cho hành vi của ông là xấc xược.Trong xã hội phong kiến đầy những khuôn mẫu,lễ nghi và những luật lệ hết sức chặt chẽ,hà khắc,quan niệm và hành động của Nguyễn Công Trứ như trên quả là thách thức,một sự chòng ghẹo cuộc đời.Thực ra hành động ấy của ông được bắt nguồn từ một bản lĩnh và ý thức muốn khẳng định cái tôi cá nhân độc đáo của mình.Dường như ông muốn chống lại sự vùi dập và bóp nghẹt cái tôi cá nhân của xã hội phong kiến thời bấy giờ.

Con người ấy tự tin vào tài năng và quan điểm sống của mình nên đã rất bản lĩnh vượt lên thói thường của cuộc đời để sống và làm điều mình thích.Quả thật ở con người Nguyễn Công Trứ có sự tương phản gay gắt,tạo nên nét hấp dẫn của một tay ngất ngưởng:

     "Xuống ngựa,lên xe,nọ tưởng phàm

      Lợm mùi giáng chức với thăng quan

      Điền viên dạo chiếc xe bò cái

      Sẵn tấm mo che miệng thế gian"

Điều ấy khiến cho kẻ hiền cũng nực cười.Vậy vì sao Nguyễn Công Trứ sống giữa chốn bon chen danh lợi như thế mà vẫn bình thản,thoát khỏi lẽ thường ở đời,nhất là đối với một quan lại triều đình trong chốn hoan lộ vốn bất công bằng? Có lẽ vì một lẽ đơn giản ngay trong tiềm thức,ý thức sâu xa của mình,ông đã không quan tâm đến miệng lưỡi thiên hạ khen hay chê mà luôn bình thản như ngọn gió xuân.Một lối chơi ngông thách thức xung quanh trên cơ sở nhận thức rõ tài năng và nhân cách cá nhân.

Ngày nay,lối sống của Nguyễn Công Trứ cần được tiếp thu một cách cân nhắc.Tuy nhiên hành động của ông nói riêng và "bài ca ngất ngưởng" nói chung vẫn có ý nghĩa,trước hết trong việc khích lệ người đọc hãy sống mạnh mẽ,sống có ích để cuộc đời mình có ý nghĩa,không chấp nhận cuộc sống tẻ nhạt,vô vị.Hành động ấy một lần nữa luôn khẳng định một nhân cách cao cả và lối sống thoát tục của một Nguyễn Công Trứ không màng danh lợi.

>> Xem thêm: Soạn bài cài ca ngất ngưởng

Nguyễn Công Trứ Lấy Mo Cau Đeo Vào Đuôi Bò Nói Che Miệng Thế Gian
Rate this post
Spread the love
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *