Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân Tích Nhân Vật Ông Hai Trong Truyện Ngắn Làng Của Kim Lân

Phân Tích Nhân Vật Ông Hai Trong Truyện Ngắn Làng Của Kim Lân

Đề bài: Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân

BÀI LÀM

Bất cứ một truyện ngắn nào trong đó cũng đều có một nhân vật chính. Diễn biến cốt truyện xoay quanh tâm lý,tình cảm,hành động của nhân vật trung tâm này. Tác giả thường gửi gắm tâm tư,tình cảm của nhân vật đó. Trong truyện "Làng",Kim Lân đã bộc lộ tình yêu làng,yêu quê hương đất nước khá đậm nét và sâu sắc. Đọc tác phẩm này,ta cảm nhận được nhân vật ông Hai thật độc đáo. Tình yêu làng ở ông có những nét đặc sắc,riêng biệt,được thể hiện thành một cá tính đáng trân trọng,đáng học tập.

Nhà văn Kim Lân sinh ra và lớn lên ở vùng đất Kinh Bắc. Ông sống gắn bó với đời sống người nông dân từ nhỏ nên có những cảm nhận tinh tế,đầy đủ về đời sống tinh thần của họ. Chính điều này đã tạo nên thành công trong việc miêu tả những chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kì kháng chiến chống Pháp. Tác phẩm ra đời năm 1948,lấy bối cảnh là cuộc tản cư kháng chiến của dân tộc. Cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ,hưởng ứng lời kêu gọi của Bác Hồ,nhiều thành phố,làng mạc gần Thủ đô hoặc các địa phương trọng yếu tản đi nơi khác. Nằm trong vùng kháng chiến,làng Chợ Dầu của ông Hai phải tản cư. Phải rời làng ra đi nhưng tình cảm của ông Hai luôn gắn chặt với làng.

Trước hết ông là một người nông dân chất phác,nồng hậu,chân chất…như bao người nông dân khác. Đến nơi tản cư mới,ông thường đến nhà hàng xóm để cởi mở,giãi bày những suy nghĩ tình cảm của mình về cái làng Dầu thân yêu,về cuộc kháng chiến của dân tộc. Ông đi nghe báo,nghe nói chuyện,ông bàn tán về những sự kiện nổi bật của cuộc kháng chiến. Ông Hai không biết chữ,ông rất ghét những anh nào "ra vẻ ta đây" biết chữ đọc báo mà chỉ đọc thầm không đọc to lên cho người khác còn biết. Ông ít học nhưng lại rất thích nói chữ,đi đính chính tin làng mình không theo giặc,ông sung sướng nói to với mọi người:" Toàn là sai sự mục đích cả!"…Tất cả những điều đó không làm ông Hai xấu đi trong mắt người đọc mà chỉ càng khiến ông đáng yêu,đáng mến hơn. Không chỉ vậy,điều đáng quý nhất ở ông Hai chính là tấm lòng yêu làng tha thiết. Và biểu hiện của tấm lòng ấy cũng thật đặc biệt.

Cái làng đối với người nông dân quan trọng lắm. Nó là ngôi nhà chung cho cộng đồng,họ mạc. Đời này qua đời khác,người nông dân gắn bó với làng như máu thịt,ruột rà. Nó là nhà cửa,đất đai,là tổ tiên,là hiện thân cho đất nước đối với họ. Trước Cách mạng tháng Tám,ông Hai thuộc loại "khố rách áo ôm",từng bị "bọn hương lí trong làng truất ngôi trừ ngoại xiêu dạt đi,lang thang hết nơi này đến nơi khác,lần mò vào tận đất Sài Gòn,Chợ Lớn kiếm ăn. Ba chìm bảy nổi mười mấy năm trời mới lại được trở về quê hương bản quán". Nên ông thấm thía lắm cái cảnh tha hương cầu thực. Ông yêu cái làng của mình như đứa con yêu mẹ,tự hào về mẹ,tôn thờ mẹ,một tình yêu hồn nhiên như trẻ thơ. Cứ xem cái cách ông Hai náo nức,say mê khoe về làng mình thì sẽ thấy. Trước Cách mạng tháng Tám,ông khoe cái sinh phần của viên tổng đốc làng ông: "Chết! Chết,tôi chưa thấy cái dinh cơ nào mà lại được như cái dinh cơ cụ thượng làng tôi". Và mặc dù chẳng họ hàng gì nhưng ông cứ gọi viên tổng đốc là "cụ tôi" một cách rất hả hê. Sau cách mạng,"người ta không còn thấy ông đả động gì đến cái lăng ấy nữa",vì ông nhận thức được nó làm khổ mình,làm khổ mọi người,là kẻ thù của cả làng: "Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch,cả làng gánh gạch,đập đá,làm phu hồ cho nó….Cái chân ông đi tập tễnh cũng vì cái lăng ấy". Bây giờ ông khoe làng ông khởi nghĩa,khoe "ông gia nhập phong trào từ hồi kì còn trong bóng tối",rồi những buổi tập quân sự,khoe những hố,những ụ,những giao thông hào của làng ông. Cũng vì yêu làng quá như thế mà ông nhất quyết không chịu rời làng đi tản cư. Đến khi buộc phải cùng gia đình đi tản cư,ông buồn khổ lắm,sinh ra hay bực bội,"ít nói,ít cười,cái mặt lúc nào cũng lầm lầm". Ở nơi tản cư,ông nhớ cái làng của ông,nhớ những ngày làm việc cùng với anh em: "Ô,sao mà độ ấy vui thế. Ông thấy mình như trẻ ra…trong lòng ông lão lại thấy náo nức hẳn lên". Lúc này,niềm vui của ông chỉ là hằng ngày đi nghe tin tức thời sự kháng chiến và khoe về cái làng Chợ Dầu của ông đánh Tây.

Ông lão đang náo nức,"ruột gan ông lão cứ múa cả lên,vui quá!" vì những tin kháng chiến thì biến cố bất ngờ xảy ra. Một người đàn bà tản cư vừa cho con bú vừa ngấm nguýt khi nhắc đến làng Dầu. Cô ta cho biết làng Dầu đã theo giặc chẳng "tinh thần" gì đâu. Ông Hai nhận cái tin ấy như bị sét đánh ngang tai. Càng yêu làng,hãnh diện,tự hào về làng bao nhiêu thì bây giờ ông Hai lại càng thấy đau đớn,tủi hổ bấy nhiêu. Nhà văn Kim Lân đã chứng tỏ bút lực dồi dào,khả năng phân tích sắc sảo,tái hiện sinh động trạng thái tình cảm,hành động của con người khi miêu tả diễn biến tâm lý và hành động của nhân vật ông Hai trong biến cố này.

Cái tin làng Chợ Dầu theo giặc đã làm ông điếng người: "Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại,da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi,tưởng như đến không thở được. Một lúc lâu ông mới rặng è è,nuốt một cái gì vướng ở cổ…giọng lạc hẳn đi","ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi" và nghĩ đến sự dè bỉu của bà chủ nhà. Ông lão như vừa bị mất một cái gì quý giá,thiêng liêng lắm. Những câu văn diễn tả tâm trạng thật xúc động: "Nhìn lũ con,tủi thân,nước mắt ông lão cứ tràn ra…chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy? Khốn nạn,bằng ấy tuổi đầu…". Nỗi nhục nhã,mặc cảm phản bội hành hạ ông lão đến khổ sở: "Chao ôi! Cực nhục chưa,cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm,người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước…". Cả nhà ông Hai sống trong bầu không khí ảm đạm: "Gian nhà lặng đi,hiu hắt,ánh lửa vàng nhờ ở ngọn đèn dầu lạc vờn trên nét mặt lo âu của bà lão. Tiếng thở của ba đứa trẻ chụm đầu vào nhau ngủ nhẹ nhàng nổi lên,nghe như tiếng thở của gian nhà". Ông Hai ăn không ngon,ngủ không yên,lúc nào cũng nơm nớp,bất ổn trong nỗi tủi nhục ê chề. Thậm chí ông không dám nhắc tới,phải gọi tên cái chuyện phản bội là "chuyện ấy". Ông tuyệt giao với tất cả mọi người,"không dám bước chân ra đến ngoài" vì xấu hổ. Và cái chuyện vợ chồng ông lo nhất cũng đã đến. Bà chủ nhà bóng gió đuổi gia đình ông,chỉ vì họ là người của làng theo Tây. Gia đình ông Hai ở vào tình thế căng thẳng. Ông Hai phải đối mặt với tình cảnh khó khăn nhất: "Thật là tuyệt đường sinh sống!…đâu đâu có người Chợ Dầu người ta cũng đuổi như đuổi hủi. Mà cho dẫu vì chính sách của cụ Hồ người ta chẳng đuổi đi nữa,thì mình cũng chẳng còn mặt mũi nào đi đến đâu".

Loading...

Từ chỗ yêu tha thiết cái làng của mình,ông Hai đâm ra thù làng: " Về làm gì cái làng ấy nữa. Chúng nó theo Tây cả rồi. Về làng tức là bỏ kháng chiến. Bỏ cụ Hồ" và "nước mắt ông giàn ra". Ông lại nghĩ đến cảnh sống nô lệ tăm tối,lầm than trước kia. Bao nỗi niềm của ông không biết giãi bày cùng ai đành trút cả vào những lời trò chuyện cùng đứa con thơ dại.

Nhà văn đã nhìn thấy những nét đáng trân trọng bên trong người nông dân chân lấm tay bùn. Nhân vật ông Hai hiện ra chân thực từ cái tính hay khoe làng,thích nói về làng bất kể người nghe có thích hay không;chân thực ở đặc điểm tâm lý vì cộng đồng,vui cái vui của làng,buồn cái buồn của làng và chân thực ở những diễn biến của trạng thái tâm lý hết sức đặc trưng của một người nông dân tủi nhục,đau đớn vì cái tin làng mình phản bội. Nếu như trong biến cố ấy tâm trạng của ông Hai đau đớn,tủi cực bao nhiêu thì khi vỡ lẽ ra rằng đó chỉ là tin đồn không đúng,làng Chợ Dầu của ông không hề theo giặc,sự vui sướng càng tưng bừng,hả hê bấy nhiêu. Ông Hai như người vừa được hồi sinh. Một lần nữa,những thay đổi của trạng thái tâm lý lại được khắc họa sinh động,tài tình: "Cái mặt buồn thỉu mọi ngày bỗng tươi vui,rạng rỡ hẳn lên. Mồm bỏm bẻm nhai trầu,cặp mắt hung hung đỏ hấp háy". Ông khoe khắp nơi: "Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Đốt nhẵn….Láo! Láo hết! Toàn là sai sự mục đích cả". Đáng lẽ ra ông phải buồn vì cái tin ấy chứ,nhưng ông đang tràn ngập trong niềm vui vì thoát khỏi cái ách "người làng Việt gian". Cái tin ấy xác nhận làng ông vẫn nhất quyết đứng về phía kháng chiến. Cái tin ấy khiến ông lại được sống như một người yêu nước,lại có thể tiếp tục sự khoe khoang đáng yêu của mình. Mâu thuẫn mà vẫn hết sức hợp lý,điểm này cũng là sự sắc sảo,độc đáo của ngòi bút miêu tả tâm lý nhân vật của nhà văn Kim Lân.

Người đọc sẽ không thể quên được một ông Hai quá yêu làng của mình như thế. Lúc ông nói thành lời hay khi ông nghĩ,người đọc vẫn nhận thấy rất rõ đặc điểm ngôn ngữ của vùng quê Bắc Bộ. Đặc biệt là nhà văn cố ý thể hiện những từ ngữ dùng sai trong lúc quá hưng phấn của ông Hai. Những từ ngữ "sai sự mục đích cả" là dấu ấn ngôn ngữ của người nông dân ở thời điểm nhận thức đang chuyển biến,muốn nói cái mới nhưng từ ngữ chưa hiểu hết. Sự sinh động,chân thực,thú vị của câu chuyện phần nào cũng nhờ vào đặc điểm ngôn ngữ này. Trong tác phẩm,nhà văn cũng thể hiện rõ sự thông hiểu về lề thói,phong tục của làng quê. Kim Lân đã vận dụng những hiểu biết đó hết sức khéo léo vào việc xây dựng tâm lý,hành động,ngôn ngữ nhân vật. Cốt truyện đơn giản,sức nặng lại dồn cả vào mạch diễn biến tâm trạng,vào lời thoại của nhân vật nên câu chuyện có sức hấp dẫn riêng,ấn tượng riêng,độc đáo.

nhan vat ong hai

Tình yêu làng của ông Hai không đơn giản,hẹp hòi là tình yêu riêng với nơi ông sinh ra và lớn lên. Ê-ren-bua từng viết: "Tình yêu làng xóm trở nên tình yêu quê hương đất nước". Và bởi thế,tình yêu làng của ông Hai gắn bó chặt chẽ với tình yêu nước,với tinh thần kháng chiến đang lên cao của cả dân tộc. Đó cũng chính là biểu hiện chung của tình yêu đất nước của người nông dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp.

Trong số rất nhiều những nhân vật nông dân khác,người đọc khó có thể quên một ông Hai yêu làng quê,yêu đất nước,thủy chung với kháng chiến, với sự nghiệp chung của dân tộc. Một ông Hai thích khoe làng,một ông Hai sốt sắng nghe tin tức chính trị,một ông Hai tủi nhục,đau đớn khi nghe tin làng mình theo giặc…Trong ông Hai luôn cháy bỏng tình yêu tha thiết với làng. Nhưng trước hết,tấm lòng yêu làng ấy gắn bó chặt chẽ với tình yêu kháng chiến,tình yêu đất nước. Và khi cần thiết,ông có thể hi sinh tình yêu máu thịt với làng để sống trọn vẹn đầy đủ với đất nước. Đó chính là những chuyển biến mới trong tình cảm của người dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Người nông dân đã ý thức rõ hơn vai trò,nghĩa vụ của mình trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Và điều đáng quý,đáng trân trọng là ý thức ấy đã chuyển thành những hành động cao cả,tốt đẹp phục vụ có hiệu quả trong công cuộc chống xâm lăng của toàn dân tộc.

Ông Hai là một nhân vật độc đáo mang nhiều đặc điểm chung tiêu biểu cho người nông dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp nhưng đồng thời cũng mang những tích cách,đặc điểm rất riêng,rất thú vị. Ông đã trở thành linh hồn của "Làng" và thể hiện trọn vẹn tư tưởng của nhà văn trong tác phẩm.

>> XEM THÊM: Soạn bài Làng của Kim Lân

Phân Tích Nhân Vật Ông Hai Trong Truyện Ngắn Làng Của Kim Lân
Rate this post
Spread the love
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *