Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 10 / Vẻ Đẹp Trữ Tình Của Nhân Vật Trong Bài Ca Dao Tát Nước Đầu Đình

Vẻ Đẹp Trữ Tình Của Nhân Vật Trong Bài Ca Dao Tát Nước Đầu Đình

Đề bài: Phân tích vẻ đẹp trữ tình của nhân vật trong bài ca dao tát nước đầu đình

BÀI LÀM

Trong tình yêu muốn có hạnh phúc viên mãn thì việc khó nhất là ở màn tỏ tình, ngỏ lời. Mỗi người sẽ có một cánh thể hiện riêng biệt, người kín đáo, tế nhị kẻ lại thẳng thắn, suồng sã. Còn chàng trai nhân vật trữ tình trong bài ca dao “Tát nước đầu đình” thì lại có cách tỏ tình với người thương thật đặc biệt. Có thể nói đây là bài ca dao, bài ca về tình yêu ngọt ngào, một khúc dạo đầu say đắm của một bản tình ca. Chàng trai hiện lên với vẻ tuyệt vời và đặc biệt vừa tha thiết, chân thành lại hóm hỉnh, thông minh và vô cùng tinh tế. Chính nhân vật trữ tình đã góp phần tạo nên nét đẹp riêng biệt, độc đáo của bài ca dao này giữa muôn vàn khúc ca tỏ tình.

Ông cha ta có câu: “Vạn sự khởi đầu nan” “đầu xuôi đuôi lọt” trong mọi việc thì khó khăn là ở khâu mở đầu. Muốn có một ngôi nhà tốt thì ta phải xây móng nhà vững chắc hay muốn may một bộ áo đẹp thì phải chọn một tấm vải tốt… Trong mọi việc mở đầu quan trọng như vậy thì trong tình yêu lời tỏ tình càng quan trọng biết bao nó phải vừa thật tế nhị, kín đáo nhưng phải tỏ rõ tấm lòng chân thành nên càng khó khăn gấp bội. Tình yêu vốn huyền diệu ở mỗi hoàn cảnh, một khoảng thời gian và đối với mỗi người lại có sự cảm nhận, thể hiện khác nhau. Có người sẽ chẳng ngại ngùng mà thẳng thắn bày tỏ tấm chân tình:

“Đường xa thì thật là xa

Mượn mình làm mối cho ta một người.

Một người mười chin, đôi mươi

Một người vừa đẹp, vừa tươi như mình”

Hay có những lời tỏ tình còn biết bao e then ngại ngùng

“Ước gì anh hóa ra hoa

Để em nâng lấy rồi mà cài khăn

Ước gì anh hóa ra chăn

Để cho em đắp, em lăn, em nằm”

Nhưng thường thấy nhất đó là chàng trai mượn cớ nào đó để làm quen, tỏ tình với người con gái thầm thương trộm nhớ

“Hỡi cô gánh nước quang mây

Cho anh gáo nước tưới cây ngô đồng”

“Cô kia cắt cỏ một mình

Cho anh cắt với chung tình làm đôi”
bai ca dao tat nuoc dau dinh

Nếu những cái cớ trên có thể dễ dàng từ chối thì chàng trai trong bài ca dao “ tát nước đầu đình” đã khéo léo tìm được cái cớ thật hợp tình hợp lý là xin cái áo bỏ quên:

“Hôm qua tát nước đầu đình

Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen”

Chàng trai thật thông minh khi tìm được cái cớ khiến cô gái mình thương khó chối từ, nếu anh ấy xin gánh nước, cắt cỏ cùng thì cô gái rất dễ từ chối. Chàng trai muốn xin cái áo mà mình đã bỏ quên trên cành hoa sen lại có thời gian “hôm qua” và địa điểm “đầu đình” thật cụ thể, lý do mới nghe qua tưởng như hợp lý nhưng lại rất vô lý khiến cho cô gái và người đọc băn khoăn:  Sen thì làm gì có cành? Chẳng ai lại vắt áo lên bông hoa sen mềm mại. Tới đây hẳn ai cũng hiểu được là chàng trai đang tìm một lý do để được làm quen. Chắc hẳn nếu ai trong chúng ta là cô gái trong bài ca dao sẽ thấy rất thú vị và thu hút với lời nói hóm hỉnh đó mà chẳng thể bước chân đi. Chàng trai cũng thật tinh tế khi đã gợi ra một khung cảnh thân thuộc của làng quê Việt Nam “Cây đa, giếng nước, sân đình” nơi thiêng liêng và cũng là nơi diễn ra những hội hè đình đám cất lên những lời hát giao duyên tỏ tình, hẹn hò đính ước của bao đôi trai gái thôn quê. Trong khung cảnh thơ mộng đó là bông hoa sen chẳng kiêu sa, lộng lẫy mà thanh khiết bình dị tỏa hương như những người dân Việt Nam chân thành giản dị ấm nồng tình người. Chàng trai hiện lên là một người nông dân hăng say lao động với đôi mắt tình tứ, nụ cười chân thành trao tình cảm của mình với người con gái chẳng khoa trương mà vô cùng kín đáo.

Với sự tế nhị khéo léo, lời làm quen đó chắc hẳn sẽ được cô gái chấp nhận nên chàng trai mới có cơ hội để hỏi trực tiếp cô gái:

“Em được thì cho anh xin

Hay là em để làm tin trong nhà”.

Nếu lúc đầu chỉ là lời ướm thử hỏi vu vơ may ra có thể nhận lại được chiếc áo hay cô gái cũng nhân đó mà từ chối thì thật bất ngờ chẳng đợi câu trả lời chàng trai đã đưa cô gái vào trong cuộc một cách tự nhiên. Chàng tạo nên một sự ràng buộc không thể chối từ, anh chắc chắn cô gái đã nhặt được áo của mình và còn giữ “làm tin”. Ở tuổi trăng tròn, thanh xuân rực rỡ cô gái chẳng khó nhân ra mục đích của người con trai, khi mà anh nói cô giữ chiếc áo là để “làm tin”. Từ xa xưa nam nữ yêu nhau thường trao đổi tín vật hẹn ước, trong ca dao điều này cũng chẳng xa lạ:

“Yêu nhau cởi áo trao nhau

Về nhà mẹ hỏi qua cầu gió bay”

Vậy là chẳng vòng vo, dài dòng chàng trai đã trực tiếp bày tỏ suy nghĩ cảm tình của mình thật nồng hậu. Đây quả là một chàng trai rất thông minh, thẳng thắn và đâu đó có nét hào hoa táo bạo nhưng vô cùng chân thật, đáng yêu. Trước lời tỏ tình bất ngờ và táo bạo đó có lẽ cô thôn nữ sẽ đỏ mặt thẹn thùng, lúng túng chẳng biết ứng đối ra sao. Chàng trai đã ứng biến nhanh nhạy, tinh tế anh tiếp tục với những lời chân thành ngọt ngào chẳng giấu diếm:

“Áo anh sứt chỉ đường tà

Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu

Áo anh sứt chỉ đã lâu

Loading...

Mai mượn cô ấy về khâu cho cùng”.

Hình ảnh chiếc áo được lặp lại hết sức tự nhiên, đó là một chiếc áo “ sứt chỉ đường tà” và “sứt chỉ đã lâu” chiếc áo không cũ mà cũng chẳng rách, chằng trai tế nhị bộc bạch gia cảnh, anh chẳng phải sang giầu nhưng cũng không phải là kẻ túng thiếu bần hàn. Mượn cớ sứt áo chàng trai thổ lộ mong muốn có người “khâu vá, nâng khăn sửa túi”. Nếu cô gái chỉ là người trả áo thì cũng chẳng có gì đặc biệt nhưng điều chàng trai muốn ở đây là được nên duyên cùng cô gái. Một lần nữa cô gái và người đọc không thể không cảm nhận được tình cảm tha thiết, chân thành cùng tư thế đường hoàng, đứng đắn, thông minh của nhân vật trữ tình trong tình yêu. Đâu chỉ nhờ chiếc áo mà bộc lộ tình cảm chàng trai còn khéo léo lồng ghép gia cảnh vào đó giúp cô gái giải đáp được nỗi băn khoăn trước khi nhận lời tỏ tình: chàng là trai chưa vợ, trên có mẹ già tức là có chỗ nượng tựa tuyệt vời “Mẹ già bằng ba lần cửa”. Chắc hẳn sẽ có nhiều người con trai khoe mẽ để lấy lòng người mình yêu bằng những lời sáo rỗng giả dối: nhà cao cửa rộng, tiền bạc phong lưu, nhưng chàng trai này chẳng làm vậy vì trong tình yêu phải chân thành thiện ý nếu tình yêu lại bị vẩn đục vì những ham muốn tầm thường thì đó không phải là tình yêu mà anh muốn.

Trước tấm long chân thành, tha thiết như vậy trái tim cô gái đã có sự rung động nhưng sao tránh khỏi sự e thẹn ngại ngùng. Chàng trai liền chuyển cách xưng hô “ anh  –  em” sang “cô ấy” một đại từ phiếm chỉ. Nếu nói thẳng biết đâu cô gái vì xấu hổ mà vội bước chẳng dám nghe anh nói tiếp vậy là tỏ tình không thành. Cánh chuyển đổi như vậy câu chuyện trăm năm thành kín đáo và tế nhị, người con gái thêm cảm phục chàng trai. Chắc chắn cô gái được chàng trai tỏ tình chẳng thể nào làm ngơ trước người con trai vừa thẳng thắn, chân thành lại nồng ấm tha thiết như thế.

Để rồi như cảm nhận được sự ưng thuận từ cô gái chàng trai rất mạnh mẽ muốn trả công cho cô từ đó nói ra điều ước muốn được nên duyên vợ chồng kết nghĩa trăm năm.        

“Khâu rồi anh sẽ trả công

Đến khi lấy chồng anh sẽ giúp cho

Giúp em năm thúng xôi vò

Một con lợn béo, một vò rượu tăm

Giúp em đôi chiếu em nằm

Đội chăn em đắp, đôi trầm em đeo

Giúp em quan tám tiền cheo

Quan năm tiền cưới, lại đèo buồng cau”.

Có thể cô gái sẽ giật mình tại sao vừa tỏ tình tha thiết mà bây giờ chàng trai lại hứa hẹn giúp cô gái khi cô đi lấy chồng, chẳng lẽ đó là lời trêu đùa thiếu nghiêm túc trong tình cảm. Chàng trai lẽ nào là kẻ vô duyên thiếu đứng đắn trêu đùa trong tình yêu. Cô gái lại bất ngờ hơn khi nghe chàng trai nói về những thứ sẽ trả công đó đều là đồ sính lễ định ước trăm năm. Ở đoạn này nhạc điệu dường như mạnh và nhanh hơn thể hiện niềm hào hứng hân hoan, đặc biệt với điệp từ “ một đôi” được lặp lại gợi ra niềm hạnh phúc khi chàng trai được nên duyên với người mình yêu. Tất cả sính lễ thật đầy đủ, số lượng dồi dào : “năm thúng, đôi chăn, đôi chiếu, đôi trầm” chất lượng thì tuyệt hảo “lợn béo, rượu tăm” lại đầy đủ lễ nghi “tiền cheo, tiền cưới”. Những sính lễ này chỉ có những gia đình thật giầu có thì mới có đủ còn một chàng trai nông dân thì khó có thể lo được đầy đủ sính lễ như vậy và cô gái cũng sẽ không ngây thơ đến nỗi tưởng những lễ vật kia là có thật, nhưng cô vẫn có quyền hãnh diện vì chàng trai rất yêu và trân trọng cô, dù có thể sính lễ không trang trọng như vậy nhưng tấm chân tình mà cô nhận đươc mới là vô giá.

Ca dao xưa có câu :

“Lênh đênh một chiếc thuyền tình

Mười hai bến nước gửi mình vào đâu”

Thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa thường khó được tự mình định đoạt tương lai hạnh phúc, 12 bến nước bến đục bến trong và chắc chắn chàng trai chân thành này chính là một bến nước trong lành mát ngọt. Người phụ nữ được sống cùng người chồng yêu thương, trân trọng mình thì đó là niềm hạnh phúc mà chẳng bạc vàng, phú quý nào có thể sánh bằng. Chàng trai bày tỏ chân thành ước muốn tình yêu. Chàng trai muốn được là bờ vai, điểm tựa vững trãi cho người mình yêu cùng xây dựng cuộc sống vợ chồng hạnh phúc đồng sức, đồng lòng. Chàng trai – nhân vật trữ tình cứ nhẹ nhàng chiếm lấy tình cảm của người con gái và cảm tình của người đọc chắc chắn với một tâm hồn tinh tế, hồn hậu, lại vô cùng chân thành tuy không thấy câu trả lời của cô gái nhưng ta cũng có thể tự hiểu rằng cô gái ấy sẽ rất đẹp ý thuận lòng cùng chàng trai nên duyên chung sống lứa đôi mặn mà.

Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam có biết bao câu ca tiếng hát về tình yêu đôi lứa, nhưng bài ca dao “tát nước đầu đình” là một trong những bài ca về tình yêu đẹp nhất. Bài ca đẹp từ hình thức tới nội dung và lình hồn chính là chàng trai- nhân vật trữ tình luôn đắm say trong men tình yêu tinh tế, hồn nhiên, luôn chân thành. Bài ca như đóa sen thanh khiết tỏa hương mê say khiến mọi người đắm say, nhất là những người trong lứa tuổi thanh xuân bước vào ngưỡng cửa của tình yêu.

Vẻ Đẹp Trữ Tình Của Nhân Vật Trong Bài Ca Dao Tát Nước Đầu Đình
Rate this post
Spread the love
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *