Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân Tích Bài Thơ Đàn Ghita Của Lorca Tác Giả Thanh Thảo

Phân Tích Bài Thơ Đàn Ghita Của Lorca Tác Giả Thanh Thảo

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Đàn Ghita Của Lorca Tác Giả Thanh Thảo

BÀI LÀM

"Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn…"

>> XEM THÊM: Phân tích ý nghĩa nhan đề và lời đề từ của bài thơ Đàn ghi ta của Lorca

Lời trăn trối thật xót xa và gợi lên biết bao nhiêu cảm xúc cho lòng người đọc của Lorca – một nhân tài trên đất nước Tây Ban Cầm – Tây Ban Nha. Ngưỡng mộ và xót thương cho một người nghệ sĩ đa tài nhưng bất hạnh, nhà thơ Thanh Thảo đã thể hiện tiếng nói lòng của mình qua bài thơ "Tiếng đàn ghi ta của Lorca" với phong cách thơ cách tân hoàn toàn mới mẻ, sáng tạo và mang dấu ấn rất riêng. Từng lời thơ, từng câu từ như những tiếng nấc lòng da diết của một người nghệ sĩ dành cho người đồng nghiệp xấu số, đoản mệnh.

  Lorca ra đi khi tuổi đời chỉ mới ba mươi tám, khi mà ông còn đang có quá nhiều cống hiến cho nghệ thuật, cho đất nước Tây Ban Nha xinh đẹp. Nhưng lẽ đời là thế, giỏi giang vẫn thường bị người ta ganh ghét, tìm cách hãm hại. Những vần thơ nhẹ nhàng nhuốm đầy nước mắt của Thanh Thảo đã vừa thâu tóm sự nghiệp lớn lao vĩ đại của Lorca vừa tái hiện lại những khoảnh khắc đớn đau nhưng đầy bi tráng trong những phút giây cuối đời nghiệt ngã của người nghệ sĩ tài năng. Và có lẽ vì có quá nhiều cảm xúc, quá ngưỡng mộ Lorca, nên Thanh Thảo đã vượt qua tất cả những niêm luật nghiêm khắc, cứng nhắc của thể thơ truyền thống để viết theo lối viết mới, phóng khoáng, tự do. Chỉ có như vậy mới có thể truyền tải được hết những gì mà Thanh Thảo muốn thể hiện.

Ngay từ nhan đề và lời đề từ cũng đã chứa đựng quá nhiều xúc cảm và ý nghĩa sâu xa "Đàn ghi ta của Lorca". Ở đất nước Tây Ban Nha, cây đàn là hình tượng biểu trưng cho nghệ thuật, cho nền văn hóa. Còn Lorca là một người nghệ sĩ nổi tiếng trong nhiều lĩnh vực: thơ ca, hội họa, ca hát… Thế nên, tên của Lorca rất xứng đáng được đứng đối xứng với cây đàn ghi ta cao quý, thiêng liêng của đất nước. Mặt khác, Thanh Thảo cũng muốn nhấn mạnh rằng cả cuộc đời Lorca đã gắn bó thân thiết với cây đàn. Đàn là Lorca mà Lorca cũng chính là cây đàn. Sống với đàn, chết cũng chết cùng với đàn. Có thể nói sự cống hiến của Lorca quá lớn lao và vĩ đại. Chỉ tiếc rằng người "anh hùng" đoản mệnh ấy đã phải ra đi mãi mãi trong tay của kẻ thù ác độc, dã tâm. Thế nên, ông đã để lại lời trăn trối cuối cùng rằng "khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn". Thêm một lần nữa, Lorca khẳng định tình yêu của mình đối với đàn, với nghệ thuật, với đất nước Tây Ban Cầm thân yêu. Không những thế, lời trăn trối của ông còn hàm ý một ý nghĩa rất sâu sắc. Rằng: hãy chôn cây đàn của tôi đi. Cây đàn ấy đã ghi biết bao nhiêu dấu ấn trong sự nghiệp xây dựng nghệ thuật của tôi. Hậu thế có thể ngưỡng mộ tôi nhưng tôi chưa phải là giới hạn để của nghệ thuật. Các thế hệ sau cần phải phá vỡ những gì tôi đã làm, phải chôn chặt những thành công tôi đã đạt để hướng tới một bước đột phá mạnh mẽ hơn, tài giỏi hơn. Tâm niệm ấy của Lorca thật cao cả và phóng khoáng.
dan ghita cua lorca

Tài cao chí lớn nhưng tiếc rằng Lorca không chống lại được số phận bọt bèo của mình, chẳng khác nào những bọt nước chóng đầy rồi lại chóng vỡ tan như những lời thơ ngậm ngùi của Thanh Thảo:

"những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li la li la li la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn"

Từng câu thơ như từng lời thủ thỉ rất nhẹ nhàng mà sâu lắng, đi vào lòng người đọc một cách tự nhiên vô cùng. Hình ảnh của Lorca lúc này là một người nghệ sĩ cô đơn lẻ bóng với những nỗi sầu không nói được thành tên. Nhưng với tài năng thi ca uyên bác và sâu sắc, nhà thơ Thanh Thảo đã liên lục sử dụng những hình ảnh rất cụ thể để thể hiện những điều rất trừu tượng về cuộc đời, về nỗi niềm của Lorca. Có lẽ chưa một ai ví tiếng đàn như "bọt nước" giống Thanh Thảo. "Bọt nước" gợi cho ta về những điều chóng vánh, mong manh và nhanh chóng vỡ òa vào hư vô. Nhưng một mặt khác, "bọt nước" ấy còn là hình ảnh ẩn dụ cho chính cuộc đời của Lorca, dù chỉ tồn tại trong chốc lát thôi nhưng ông vẫn luôn muốn được hòa mình vào thế giới bao la, giống như bọt nước nhỏ bé kia khi vỡ tan sẽ được hòa vào đại dương rộng lớn mênh mông. Ở đó, có tiếng đàn da diết của Lorca luôn vang lên "li la li la li la" với âm điệu rất nhẹ nhàng, êm ái như rót vào lòng người những âm vang về nỗi niềm của người nghệ sĩ tài năng mà cô đơn, lẻ loi. Chỉ có một mình ông "đi lang thang về miền đơn độc với vầng trăng chếnh choáng trên yên ngựa mỏi mòn". Có lẽ Thanh Thảo cũng không biết được "miền đơn độc" là miền nào, nơi nào, chỉ biết rằng, dấu chân Lorca vẫn đang "lang thang" một cách vô định, buồn bã. Và cũng như Nguyễn Du từng viết: "Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ", Lorca cũng vậy, vầng trăng tròn vành, sáng tỏ đẹp là thế, thơ mộng là thế, nhưng lại trở thành "chếnh choáng" với nỗi buồn thiên cổ của người nghệ sĩ tài ba. Cảm giác "chếnh choáng" ấy không giống như cảm giác "chếnh choáng" của Xuân Diệu khi vội vàng sống vội vàng yêu điên cuồng si mê "Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng". Còn với Lorca, sự "chếnh choáng" ấy lại là cả một bầu tâm sự vô tận không thể nói thành lời. Đến nỗi vầng trăng trong con mắt ông, ánh trăng cũng trở nên "chếnh choáng" tủi hờn với chiếc "yên ngựa mỏi mòn". Dường như mọi thứ xung quanh Lorca đều mang âm hưởng của một nỗi buồn da diết và thầm lặng như tiếng đàn li la li la li la…

"Tây Ban Nha 
hát nghêu ngao 
bỗng kinh hoàng 
áo choàng bê bết đỏ 
Lorca bị điệu về bãi bắn 
chàng đi như người mộng du 

tiếng ghi-ta nâu 
bầu trời cô gái ấy 
tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy 
tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan 
tiếng ghi-ta ròng ròng 
máu chảy 
"

Loading...

Không biết ánh trăng chếnh choáng kia có hiểu được lòng người, có nghe được những nỗi niềm không tên của người nghệ sĩ trẻ tài hoa bất hạnh? Để giờ đây ông đứng trước cái chết với bao nỗi u sầu mà mãi mãi hậu thế không bao giờ có thể nào thấu hiểu được hết. Cả đất nước Tây Ban Nha sẽ chẳng còn được nghe những tiếng đàn của Lorca nữa. Chàng ngã xuống dưới nòng súng ác độc, ganh ghét của kẻ thù, với "áo choàng bê bết đỏ". Nếu lúc trước, màu đỏ xuất hiện là màu đỏ của những chiếc áo trên đấu trường bò tót thì giờ đây màu đỏ ấy lại chính là máu đỏ của Lorca, của cả một nền nghệ thuật vừa bị giết chết, bị vùi dập một cách không thương tiếc. Cả hai màu đỏ ấy đều là những biểu trưng của đất nước Tây Ban Cầm. Lorca chết, chẳng khác nào nền nghệ thuật của Tây Ban Nha cũng chết. Bởi Lorca đã có quá nhiều cống hiến cho nước nhà. Vậy mà giờ đây ông phải đón nhận một cái chết quá bi thảm, quá phũ phàng. Nhưng cái chết có là gì với Lorca, ông chẳng mảy may sợ hãi, thậm chí ông còn đi như "người mộng du". Ông không hề ý thức về cái chết đang cận kề ngay trước mắt mình. Ngược lại, trong tâm trí ông hoàn toàn là những tiếng ghi ta: tiếng ghi ta nâu, bầu trời cô gái, tiếng ghi ta lá xanh, tiếng ghi ta tròn, cho đến khi "tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy" cũng là lúc máu từ tim Lorca tràn ra ngoài, máu chảy ròng ròng, chảy đến khi cạn kiệt, đến khi Lorca trút hơi thở cuối cùng. Vậy là Tây Ban Cầm đã chết, đã chết đi một cây đàn vĩ đại ! Tiếng ghi ta cũng chẳng thể nào mang hơi thở của Lorca quay trở lại được nữa. Trong khoảnh khắc cuối cùng của cuộc đời, những gì tồn tại trong tâm trí Lorca vẫn chỉ là tiếng đàn. Tiếng đàn bọt nước và bọt nước vỡ tan. Bọt nước ấy chẳng phải ai khác mà chính là Lorca, Lorca đã vỡ tan rồi, cây đàn tài năng ấy giờ đang nằm đó với dòng máu tuôn trào từ ngực trái, làm ướt cả mắt bao người đọc, người nghe.

"không ai chôn cất tiếng đàn 
tiếng đàn như cỏ mọc hoang 
giọt nước mắt vầng trăng 
long lanh trong đáy giếng 

đường chỉ tay đã đứt 
dòng sông rộng vô cùng 
Lorca bơi sang ngang 
trên chiếc ghi-ta màu bạc 

chàng ném lá bùa cô gái di-gan 
vào xoáy nước 
chàng ném trái tim mình 
vào lặng yên bất chợt 

li-la li-la li-la…"

Sau cái chết, nỗi buồn của Lorca còn sâu thẳm hơn trong từng lời thơ của Thanh Thảo. Chính bản thân ông cũng tiếc cho tiếng đàn của Lorca. Bởi thế, nhà thơ đã buông ra những lời hết sức buồn thương, xúc động. "không ai chôn cất tiếng đàn" khiến "khiến tiếng đàn như cỏ mọc hoang…". Ngay cả vầng trăng tri âm tri kỷ kia đến giờ này cũng chẳng còn "chếnh choáng" nữa mà thay vào đó là những giọt nước mắt tiếc thương, giọt nước mắt "long lanh trong đáy giếng", giọt nước mắt thấm đẫm trang thơ của nhà thơ. Lorca bị bắn rồi bị kẻ thù ném xác xuống giếng để phi tang. Ở nơi ấy, chỉ còn có vầng trăng mới có thể tỏa một chút ánh sáng của mình xuống đó. Vậy là cuộc đời người nghệ sĩ đoản mệnh đã kết thúc khi sự nghiệp còn dang dở, khi tiếng đàn còn đang vang lên những giai điệu cuộc sống đầy niềm tin và hi vọng. Nhưng "đường chỉ tay đã đứt", Lorca chẳng thể làm gì để chống cự lại được kẻ thù. Ông ra đi với "chiếc đàn ghi ta màu bạc", với sự thương tiếc vô cùng của hậu thế, của những con người yêu nghệ thuật, say mê nghệ thuật giống như ông. Ông chết, nhưng trái tim ông còn sống mãi, giống như tiếng đàn kia vẫn mãi vang lên những âm hưởng "li la li la li la…".

Như vậy, cuộc đời và sự nghiệp của Lorca đã được nhà thơ thâu tóm lại bằng những ngôn từ tuy giản dị nhưng rất sâu sắc và hàm chứa rất nhiều ý nghĩa. Có lẽ đây cũng chính là lý do Thanh Thảo khước từ lối viết thơ theo cách truyền thống với những niêm luật khắt khe, nghiêm ngặt. Bởi trong lòng ông có quá nhiều cảm xúc, làm sao có thể dãi bày hết nếu có sự cản trở của lề luật thơ xưa ? Ông đã để những câu thơ của mình tự do tràn lan trên trang giấy theo đúng dòng cảm xúc tự nhiên của mình. Ông không bó buộc câu chữ, cũng không quá hà khắc về các biện pháp tu từ. Ông chỉ cần thể hiện đúng nỗi niềm và tiếng lòng của mình trong từng câu thơ. Mặt khác, qua những hình ảnh mà Thanh Thảo sử dụng trong thơ, ta càng thấu hiểu rằng ông là người rất am hiểu về văn hóa và lối sống của con người ở đất nước Tây Ban Nha. Vì vậy ông mới hiểu về tầm quan trọng của cây đàn, về những cuộc đấu bò tót gay ho quyết liệt, về những cô gái Di-gan với chiếc lá bùa hộ mệnh thiêng liêng… Giọng thơ thầm lặng, thủ thỉ giống như âm điệu li la li la li la trong bản nhạc buồn của Lorca. Có lẽ, Thanh Thảo cũng đồng cảm với đồng nghiệp của mình về sự đời, về những bất hạnh mà Lorca gặp phải. Ông vừa xót thương, vừa ngưỡng mộ Lorca – một tài năng vĩ đại không chỉ của riêng Tây Ban Nha mà còn là của nền nghệ thuật trên toàn thế giới.

Như vậy, với bài thơ này, Thanh Thảo vừa nhắn nhủ người đọc nhớ về một người nghệ sĩ đa tài nhưng bất hạnh, vừa thể hiện khát vọng cách tân nghệ thuật của mình qua cách biểu đạt bài thơ rất độc đáo: kết hợp hài hòa hai yếu tố thơ và nhạc về cấu tứ ; sức gợi mở đa dạng, phong phú về hình ảnh và sự mới mẻ về ngôn từ. Cho đến nay, bài thơ vẫn luôn tạo dư âm trong lòng người đọc ngay trong lần đầu tiên tiếp cận.

>> XEM THÊM: Soạn Bài Đàn GhiTa Của LorCa

>> XEM THÊM: Soạn bài Đàn ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo

>> XEM THÊM: Phân tích bài thơ Đàn ghi ta của Lorca của Thanh Thảo

Please follow and like us:
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial