Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Phân Tích Bài Thơ Gánh Nước Đêm Của Trần Tuấn Khải

Phân Tích Bài Thơ Gánh Nước Đêm Của Trần Tuấn Khải

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Gánh Nước Đêm Của Trần Tuấn Khải

BÀI LÀM

“Gánh nước đêm” của Trần Tuấn Khải là một bài thơ hay, nó nội dung chứa đựng những ý tứ sâu xa. Gánh nước đêm không chỉ là công việc nặng nề, vất vả mà còn mang ý nghĩa sâu sắc hơn trong cảnh nước mất nhà tan, trong lúc những phong trào yêu nước của mọi tầng lớp nhân dân đang sôi sục. Bài thơ đã để lại dư âm sâu sắc trong long người đọc.

“Em bước chân ra

 Con đường xa tít

Con sông mù mịt

Bên vai kĩu kịt

Nặng gánh em trở ra về!

Ngoảnh cổ trông sông rộng trời khuya…

Vì chưng nước cạn, nặng nề em dám kêu ai!

Nghĩ tiếc công cho bà Nữ Oa đội đá vá trời,

Con dã tràng lấp bể biết đời nào xong?

Cái bước đêm khuỷu thân gái ngại ngùng,

Nước non gánh nặng, cái đức ông chồng hay hỡi có hay?

Em trở vai này…!”

Những người mẹ, người chị sau một ngày lao động vất vả còn phải âm thầm lầm lũi gánh nước trong đêm khuya, vào cái thời ấy là rất thường gặp. Và những hình ảnh ấy đã gây xúc động tâm hồn nhà thơ. Ai đã tùng gánh nặng đi đường xa, hẳn thấm thía nhịp chân, nhịp thờ, nhịp đòn gánh vất vả nặng nề trong từng câu thơ. Bài thơ lấy cảm hứng từ câu chuyện của một cô gái gánh nước đêm khuya để kín đáo gửi gắm tâm sự của nhà thơ về sự trân trọng, cảm  thương và kính phục những người yêu nước, những chiến sĩ cách mạng, ngầm thức tỉnh lòng yêu nước và tinh thần cứu nước.

"Em bước chân xa

Con đường xa tít

Con sông mù mịt

Nặng gánh em trở ra về

Ngoảnh cổ trông song rộng giời khuya…"

Mở đầu bài thơ là sự xuất hiện của hình ảnh cô gái gánh nước trong đêm khuya mịt mù. Cô gái bước từng bước chậm rãi bởi sức nặng của gánh nước trên đôi vai gầy nhỏ bé. Con đường thì trải dài xa xăm, con sông thì tối tăm mù mịt không tìm thấy một điểm sáng để có thể tựa nhìn.

Dường như cả câu thơ đều bao trùm bởi một màu đen tuyền, phủ kín cả không gian, thời gian và con người. Điều này khiến chúng ta liên tưởng đến hoàn cảnh đất nước đương thời, cũng mang một màu đen tối tăm như thế. Lúc bấy giờ đất nước ta đang loạn lạc lầm than, con đường cứu nước còn đang đi vào bế tắc. Cuộc đầu độc ở Hà Thành thất bại, tiếng súng đánh Pháp của người anh hùng Đề Thám giữa núi rừng Yên Thế cũng không còn vang rền nữa (1913), Phan Châu Trinh và Phan Bội Châu đi tìm đường cứu nước mãi chưa về. Tình hình đất nước ta lúc bấy giờ nặng nề, u ám.

Trở lại hình ảnh cô gái gánh nước trong đêm, chúng ta cảm nhận được sự vất vả vô cùng của công việc cô đang làm, Bóng tôí trở thành chủ nhân của vạn sự vạn vật, còn cô gái thì lầm lũi làm việc trong cô đơn, lẻ loi một mình. Vậy nhưng con đường phía trước cũng không biết dài bao xa, cô cũng không rõ phải đi như thế nào mới là tốt nhất. Ngay đến ánh sang để bước đi dễ dàng cũng không có thì thật khó để nói đến những điều tốt hơn bấy giờ.

Loading...

“Vì chưng nước cạn, nặng nề em dám kêu ai".

Biết bao nhiêu khó khan cùng xuất hiện cùng một lúc, khiến cho công việc nặng nhọc lại càng trở nên tối tăm hơn. Thế nhưng cô gái không thể than vãn, không thể kêu trách ai được mà phải một mình gánh gồng bươn chải. Đây chính là hình ảnh ẩn dụ cho những con người yêu nước thương dân, những người cách mạng chân chính thời kỳ bấy giờ. Họ đơn độc lẻ loi làm cách mạng; họ gặp muôn vàn khó khăn khổ cực nhưng không kêu than mà môt lòng trung hiếu với đất nước. Dù cho con đường cứu nước đang đi vào bế tắc nhưng tấm lòng của họ thì không hề nhụt chí, buông bỏ. Câu thơ thể hiện sâu sắc thực trạng lịch sử nước nhà giai đoạn bấy giờ.

“Nghĩ tiếc công cho bà Nữ Oa đội đá vá giời, 
Con dã tràng lấp bể biết đời nào xong?”

Thực tế trong thời điểm đó, có rất nhiều những nhà chí sĩ yêu nước tìm cách lấy lại nền độc lập tự do cho dân tộc. Không thể không nhắc đến tấm lòng chinh chuyên sâu nặng của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh lúc bấy giờ. Họ dành tâm huyết và máu thịt của mình vì sự nghiệp cứu dân giúp nước, chỉ tiếc rằng con đường họ đi không đem lại kết quả như chúng ta mong muốn. Bởi lẽ những quan điểm và hành động sai lầm dẫn đến bi kịch thất bại của con đường cứu nước đương thời.

bai tho ganh nuoc dem

Điều này tác động trực tiếp đến thái độ và âm hưởng của toàn bộ bài thơ. Dường như tâm trạng buồn đau, thất vọng xâ lấn xuyên suốt toàn bộ bài thơ, nhà thơ có cái nhìn bi quan và chán chường. Nhưng thực tế phũ phàng là còn có rất nhiều những con người vô tâm trước vận mệnh của dân tộc. Điều này giống như những ai tâm huyết cứ lẻ loi đơn bóng, những ai vô tâm cứ phó mặc mọi điều. Và tiếng thở dài: “Con dã tràng lấp biển biết đời nào xong” thể hiện rõ nét tâm trạng tiêu cực bất lực của nhà thơ lúc này.

“Bước chân khuya thân gái ngại ngùng, 
Nước non gánh nặng, 
Cái đức ông chồng hay hỡi có hay? 
Em trở vai này…!”

Câu thơ là sự trách móc những “đức ông chồng” vô tâm phó mặc tất cả mọi chuyện, không một chút san sẻ gánh vác âu lo. Trong đó thực ra chính là lời thức tỉnh cho những con người còn thờ ơ trước nỗi đau của cảnh lầm than, nước mất nhà tan. Ý thơ mang sức mạnh lan toả mạnh mẽ tới toàn thể nhân dân, khơi dậy lòng tự tôn tự trọng, trách nhiệm và nghĩa vụ với non sông Tổ Quốc. Tất cả phải hợp lòng chung sức thì mới đấu tranh giành lại quyền tự chủ cho đất nước.

Như vậy, qua bài thơ “Gánh nước đêm” của Trần Tuấn Khải, chúng ta hiểu sâu sắc về hoàn cảnh lịch sử đất nước lúc bấy giờ. Từ hình ảnh gánh nước của cô gái, nhà thơ đã viết lên những trang thơ đầy ý nghĩa về tình yêu đất nước, khơi dậy lòng tự tôn dân tộc trong mỗi con người.

Phân Tích Bài Thơ Gánh Nước Đêm Của Trần Tuấn Khải
Rate this post
Spread the love
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *