Home / SOẠN BÀI / Soạn Bài Phú Sông Bạch Đằng Của Trương Hán Siêu

Soạn Bài Phú Sông Bạch Đằng Của Trương Hán Siêu

Đề bài: Soạn bài Phú Sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu

BÀI LÀM

TIỂU DẪN

Những nét chính về tác giả

  • Trương Hán Siêu chưa rõ năm sinh, mất năm 1354, tự là Thăng Phủ, người làng Phúc Thành, huyện Yên Ninh (nay thuộc thị xã Ninh Bình).
  • Năm 1351, ông được thăng Tham tri chính sự
  • Khi mất, ông được vua tặng tước Thái bảo, Thái phó và được thờ ở Văn Miếu
  • Trương Hán Siêu tính tình cương trực, học vấn uyên thâm, được các vua trần tin cậy, nhân dân kính trọng.

Những nét chính về tác phẩm

  • Bài Phú sông Bạch Đằng có lẽ được viết vào khoảng 50 năm sau cuộc kháng chiến giặc Mông – Nguyên thắng lợi.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Câu 1.

Bố cục của bài phú gồm 4 phần:

– Phần 1: từ đầu đến Tiếc thay dấu vết luống còn lưu. Nội dung: Khung cảnh thiên nhiên và những sự kiện lịch sử gắn với sông Bạch Đằng.

– Phần 2: Tiếp theo đến Tái tạo công lao, nghìn xưa ca ngợi. Nội dung kể về những chiến công lịch sử trên sông Bạch Đằng.

– Phần 3: Tiếp theo đến Nhớ người xưa chừ lệ chan. Nội dung: Niềm tự hào tự tôn dân tộc về những chiến công lẫy lừng trên sông Bạch Đằng.

– Phần 4: phần còn lại. Nội dung: Khẳng định lại một lần nữa cốt lõi của con người là đạo đức, đó là điều làm nên thắng lợi.

Đề tài sông Bạch Đằng trong văn học:

Sông Bạch Đằng không những là một trong những di tích lịch sử ghi lại nhiều chiến công lẫy lừng của dân tộc mà còn là niềm cảm hứng lớn cho các nhà văn, nhà thơ sáng tác, khơi gợi niềm tự hào tự tôn dân tộc. Từ đó làm tấm gương cho các thế hệ sau đứng lên bảo vệ đất nước, phấn đấu dựng xây đất nước ngày một giàu mạnh hơn.
phu song bach dang

Câu 2.

Mở đầu bài phú, nổi bật lên là hình tượng nhân vật khách.

– Mục đích dạo chơi thiên nhiên, chiến địa của khách: Đây là một người có tính cách tráng sĩ, đại nghĩa, thích du ngoạn và khám phá thiên nhiên. Khi đến với sông Bạch Đằng, khách không những muốn thưởng thức khung cảnh thiên nhiên hùng tráng ở đây mà còn muốn cảm nghiệm và suy ngẫm về lịch sử lẫy lừng đã gắn bó với con sông này. Khách còn mang tâm tình của chính tác giả. Trương Hán Siêu đã khéo léo gửi gắm tình cảm của mình vào nhân vật khách để thể hiện niềm tự hào tự tôn dân tộc trước lịch sử của sông Bạch Đằng.

– Khi nhắc đến những địa danh lịch sử của Trung Quốc (Nguyên, Tương, Vũ Huyệt, Cửu Giang, Ngũ Hồ…) thể hiện khách là người có tráng chí rộng lớn, có tầm nhìn bao quát và thể hiện niềm mong muốn được khám phá thật nhiều nơi. Khi nhắc đến những địa danh trên đất Việt (Cửa Đại Than, bến Đông Triều, sông Bạch Đằng,..) cho ta thấy khách còn là người có tình yêu quê hương đất nước mãnh liệt. Khách dù có đi tới đâu, cũng luôn dành tình yêu lớn nhất cho quê hương mình, đất nước mình.

Câu 3.

Cảm xúc của khách trước khung cảnh thiên nhiên sông Bạch Đằng:

Khách vừa phấn khởi, tự hào vừa buồn thương tiếc nuối.

Khách phấn khởi tự hào vì trước mắt mình là dòng sông ghi dấu bao chiến công lẫy lừng của dân tộc. Ở đó có nhiêu người anh hùng đã anh dũng hi sinh, để ngày nay sông Bạch Đằng được chảy êm đềm như thế.

– Nhưng khách cũng buồn thương tiếc nuối vì những giá trị đang lùi vào quá khứ. Thời gian trôi đi, dòng sông Bạch Đằng từng là nơi gây lên tiếng vang lớn trong lịch sử dân tộc nay đang trở thành nơi tiêu điều, hoang vu: Sông chìm giáo gãy, gò đầy xương khô, Buồn vì cảnh thảm, đứng lặng giờ lâu.

Câu 4.

Vai trò của hình tượng các bô lão trong bài phú:

– Các bô lão là thế hệ đi trước, là người trực tiếp tham gia và chứng kiến những trận đánh trên sông Bạch Đằng từ thời Ngô Quyền đến Trần Hưng Đạo. Vì thế, các bô lão đã trở thành nhân chứng sống cho các chiến tích lẫy lừng đó, tạo nên tính xác thực và lịch sử trong lời kể của các bô lão. Khẳng định đó là sự thật lịch sử chứ không phải một câu chuyện được dựng lên.

Loading...

– Qua lời kể của các bô lão, chiến tích trên sông Bạch Đằng được thể hiện rất sinh động, hào hùng và hấp dẫn. Một loạt những chiến tích được liệt kê một cách dồn dập:

Đây là nơi chiến địa buổi Trùng Hưng nhị thánh bắt Ô Mã

Cũng là bãi đất xưa, thuở trước NGô chúa phá Hoằng Thao

Đương khi ấy:

Thuyền bè muôn đội, tinh kì phấp phới

Hùng hổ sáu quân, giáo gươm sáng chói…

Cùng với nhiều từ ngữ gợi lên trận đánh dồn dập, mạnh mẽ, đầy khí thế khiến Hung đồ hết lối !

Lời kể của các bô lão gợi lên những âm thanh, màu sắc, hình ảnh của một trận chiến rất quyết liệt, những từ ngữ ấy đã khẳng định phần thắng nhất định về tay nhân dân ta.

– Thái độ, giọng điệu của các bô lão khi kể chuyện: tự hào tự tôn dân tộc, hào hùng phấn khởi. Đồng thời thể hiện sự căm ghét, khinh bỉ quân giặc đã gieo rắc chiến tranh phi nghĩa.

Yếu tố giữ vai trờ quan trọng nhất làm nên chiến thắng Bạch Đằng:

Qua lời bình luận của các bô lão, trong các yếu tố: địa thế sông núi, con người, yếu tố nào cũng quan trọng. Tuy nhiên yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người. Vì địa thế sông núi chỉ là yếu tố khách quan. Yếu tố chủ quan quyết định chiến thắng là con người. Người tài giỏi, thông minh, đạo đức mới có thể lãnh đạo cuộc chiến đi tới thắng lợi. Cùng với đó là tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước thù giặc của toàn bộ binh lính. Tất cả cùng hiệp lực với nhau, làm nên chiến thắng sông Bạch Đằng vang dội.

Câu 5.

Lời ca của các vị bô lão và lời ca nối tiếp của khách nhằm khẳng định một chân lý đúng đắn của tự nhiên, rằng:

Những người bất nghĩa tiêu vong,

Nghìn thu chí có anh hùng lưu danh

Chính nghĩa luôn luôn thắng lợi, kẻ mang lòng bất nghĩa ắt sẽ tiêu vong. Giống như dòng sông Bạch Đằng Luồng to sóng lớn dồn về biển Đông, dòng sông chảy mãi, chảy mãi với thời gian.

Lời của các bô lão mang niềm tự hào, phấn khởi về những chiến tích trên sông Bạch Đằng vì trong những cuộc chiến ấy, chính mình là người đã từng tham gia và chứng kiến.

Lời tiếp nối của khách một lần nữa khẳng định lại ý chí anh hùng của dân tộc, của những thế hệ đi trước là các bô lão. Từ đó đúc kết yếu tố con người, đạo đức con người là điều quan trọng nhất để giữ vững đất nước khỏi giặc ngoại xâm.

Câu 6.

Giá trị nội dung của bài phú:

– Bài phú là trang sử vàng chói lóa về những chiến công lẫy lừng trên sông Bạch Đằng.

– Qua những chiến công ấy, bài phú vừa ngợi ca các anh hùng đi trước, vừa gợi lên ý thức gìn giữ, bảo vệ và dựng xây đất nước cho thế hệ sau.

– Khẳng định vai trò của con người và đạo đức con người trong việc bảo vệ và xây dựng đất nước.

– Đồng thời, đây còn là lời cảnh báo rất sâu sắc cho những kẻ đang có ý định xâm lăng đất nước ta, chiến tranh phi nghĩa ắt sẽ thất bại.

Giá trị nghệ thuật của bài phú:

– Giọng điệu bài phú hào hùng, mạnh mẽ và đầy trang trọng.

– Từ ngữ giản dị, giàu hình ảnh

– Ngôn từ giàu triết lí

– Bố cục chặt chẽ, hợp lý, hấp dẫn.    

Như vậy, bài phú vừa mang giá trị nội dung sâu sắc, vừa mang giá trị nghệ thuật độc đáo, giúp khắc ghi vào lòng người những trang sử hào hùng của dân tộc về sông Bạch Đằng.

>> XEM THÊM: Tài Liệu Văn Mẫu

Please follow and like us:
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial