Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích hình tượng Chiếc thuyền ngoài xa trong Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Phân tích hình tượng Chiếc thuyền ngoài xa trong Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Đề bài: Phân tích hình tượng Chiếc thuyền ngoài xa trong Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Nghệ thuật thường hướng tới những điều tốt đẹp, trong khi cuộc đời lại là một chuỗi những sự thật cay đắng và trái ngang. Có những góc khuất mà không ai có thể hiểu được. Khi chiêm nghiệm về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã dựng lên hình tượng "Chiếc thuyền ngoài xa" trong truyện ngắn cùng tên với ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Ở đó, chiếc thuyền vừa là biểu tượng của đình cao nghệ thuật, vừa là hình ảnh ẩn chứa sự thật về cuộc đời những người làng chài lam lũ, vất vả.

Trước hết, chiếc thuyền xuất trước ống máy quay phim của nhân vật Phùng với ý nghĩa là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ. Phùng là một nghệ sĩ nhiếp ảnh, được xếp giao nhiệm vụ đi thực tế chụp bổ sung một bức ảnh với cảnh biển buổi sáng có sương mù. Nhân chuyến đi thăm Đẩu, người bạn chiến đấu năm xưa, giờ là chánh án tòa án huyện, Phùng đi tới một vùng biển từng là chiến trường cũ của anh thời kháng chiến chống đế quốc Mĩ. Thật may mắn, khi Phùng được chứng kiến một cảnh bình minh trên biển vô cùng đẹp đẽ : Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào. Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ. Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích. Có thể thấy đây là cảnh đẹp vô cùng. Đứng trước nó, trái tim người nghệ sĩ phải rung động và xuyến xao trong lòng. Dù chiếc thuyền còn ở ngoài xa nhưng qua lăng kính và sự cảm nhận tinh tế của Phùng – người nghệ sĩ nhiếp ảnh, chiếc thuyền ấy đã trở thành một biểu tượng thực sự của cái đẹp. Nó khiến cho trái tim Phùng như có cái gì bóp thắt vào.Chẳng biết ai đó lần đầu đã phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức ? Trong giây phút bối rối, tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn. Khoảng cách giữa Phùng và chiếc thuyền có thể còn xa xôi nhưng mọi thứ mà Phùng nhìn thấy đều hiện lên rất đẹp, rất nghệ thuật. Một vẻ đẹp vừa trong trẻo, vừa lãng mạn đủ khiến cho lòng người lặng xuống, yên bình và hạnh phúc. Và tất nhiên, Phùng không thể bỏ lỡ được cảnh đẹp huy hoàng ấy, anh bấm máy chụp "liên thanh" một hồi như đang ngấu nghiến ăn một món ăn khoái khẩu mà lâu lắm rồi anh mới được ăn.

Hình tượng chiếc thuyền ngoài xa

Loading...

Thế nhưng khi chiếc thuyền lại gần, chẳng còn bức tranh mực tàu nào nữa, cũng chẳng còn cái cảm giác bình yên đến lạ như ban nãy. Thay vào đó là một bức tranh hiện thực đầy cay đắng và có cả nước mắt tủi hờn, uất hận. Một lần nữa, trái tim Phùng bị bóp nghẹt lại nhưng lần này là vì cảnh tượng ngang trái trên thuyền chứ không phải vì những nét mực lòe nhòe mờ mờ ảo ảo của ánh bình minh rọi xuống thuyền. Phùng ngỡ ngàng vì trên chiếc thuyền nghệ thuật của mình lại là những con người lầm lũi, thô kệch với dáng vẻ ủ rũ, mệt mỏi. Người đàn bà trạc ngoài bốn mươi, một thân hình quen thuộc của đàn bà vùng biển, cao lớn với những đường nét thô kệch. Mụ rỗ mặt. Khuôn mặt mệt mỏi sau một đêm thức trắng kéo lưới, tái ngắt và dường như đang buồn ngủ. Người đàn ông đi sau. Tấm lưng rộng và cong như lưng một chiếc thuyền. Mái tóc tổ quạ. Lão đi chân chữ bát, bước từng bước chắc chắn, hàng lông mày cháy nắng rủ xuống hai con mắt đầy vẻ độc dữ lúc nào cũng nhìn dán vào tấm lưng áo bạc phếch và rách rưới, nửa thân dưới ướt sũng của người đàn bà. Trước sự thật trần trụi ngay trên chiếc thuyền huyền ảo đầy nghệ thuật, có lẽ Phùng không dám tin vào mắt mình. Cảnh tượng ấy như đã mở ra một thế giới khác hoàn toàn, một thế giới không hề có sự tồn tại của nghệ thuật, của cái đẹp. Nhất là khi Phùng chứng kiến cảnh người đàn ông trút cơn giận dữ lên người vợ khắc khổ của mình bằng một trận mưa đòn nghiệt ngã. Phùng đứng há hốc mồm. Không ai biết Phùng đang ở đó. Mọi thứ diễn ra thật tự nhiên. Đây là nghệ thuật ư ? Cuộc đời trần trụi đến thế ư ? Tại sao người đàn bà kia phải chịu đựng sự sỉ nhục và dày vò lớn đến như vậy ? Tại sao không phải là những gương mặt rạng rỡ, hạnh phúc, đầy ắp tiếng cưới trên chiếc thuyền nghệ thuật ? Nếu được như vậy, chiếc thuyền ấy sẽ là một vẻ đẹp toàn diện, là nơi hạnh vô bờ. Nhưng không, sự thật trên chiếc thuyền hoàn toàn khác với những gì mà người nghệ sĩ nhiếp ảnh vừa chứng kiến khi nó còn ở ngoài xa. Khi tới gần, Phùng mới có thể nhìn rõ mọi sự việc. Những bóng người ban nãy còn làm cho con thuyền thêm sinh động, nhưng nay lại hiện lên với dáng vẻ đầy đau khổ và cam chịu. Con thuyền của cuộc đời, của những người làng chài là vậy, luôn đầy ắp những lo toàn, những vất vả, những nổi tủi nhục mà người ngoài không thể nào thấu hiểu được. Dù Phùng có con mắt tinh tế, có sự hiểu biết, có kiến thức nhưng đó là về mặt nghệ thuật, còn về cuộc đời thực, còn nhiều điều Phùng chưa được từng trải, hẳn là anh không thể hiểu hết được. Giống như con thuyền, khi ở xa, nó là một biểu tượng nghệ thuật hoàn hảo khiến trái tim Phùng xao xuyến. Nhưng khi lại gần, nó làm cho sự ngưỡng mộ ban nãy vụn vỡ theo từng nhát roi mà người đàn ông trút xuống cơ thể vợ mình. Vậy mà bà không hề kêu than nửa lời. Nước mắt tuôn rơi nhưng miệng câm nín. Bà cũng không trốn chạy, không trống cự. Bà im lặng, nhẫn nhịn như một lẽ tự nhiên phải làm. Điều đó khiến Phùng không hiểu…

Và rồi, mọi sự thật trên chiếc thuyền ấy cũng được làm sáng tỏ qua câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện. Vì chiếc thuyền, vì cuộc sống ở đó và hơn hết là vì các con, bà chấp nhận hi sinh tất cả để giữ lấy một người đàn ông chèo lái con thuyền trong những lúc sóng gió trên biển. Bà có thể không cần chồng, nhưng các con bà không thể không có cha và con thuyền không thể không có người lái. Sức đàn bà không thể nào chống cự lại được với những con giông bão trên biển lớn mênh mông. Dù chiến tranh đã kết thúc, dù dân được cấp ruộng nhưng cuộc sống từ bao đời nay họ gắn bó với con thuyền. Rời chiếc thuyền, họ không biết phải sinh sống ra sao. Con thuyền là sự sống, là sinh mệnh của người dân nơi đây.

Xuyên suốt tác phẩm, chiếc thuyền đi từ biểu tượng nghệ thuật đến cuộc đời thực tế nghiệt ngã của người dân làng chài. Đối với người nghệ sĩ, nó là biểu tượng nghệ thuật toàn diện, đối với người dân nó là sinh mệnh, là cuộc đời của họ. Như vậy, có thể thấy chiếc thuyền là hình ảnh nối giữa hai bờ nghệ thuật và cuộc đời. Chính chiếc thuyền ấy đã làm rung động trái tim người nghệ sĩ, nhưng cũng chính nó đã thức tỉnh trái tim anh khi đang say mê với nghệ thuật. Qua đó, tác giả Nguyễn Minh Châu muốn gửi gắm tới người đọc lời nhắn nhủ : mỗi người trong cuộc đời, nhất là người nghệ sĩ, không thể đơn giản, sơ lược khi nhìn nhận cuộc sống và con người.

Phân tích hình tượng Chiếc thuyền ngoài xa trong Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu
Rate this post
Spread the love
Loading...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *